Beyaz Saray’dan ABD Başkanı Donald Trump’ın Grönland konusundaki reaksiyon çeken tabirleri ile ilgili yeni bir açıklama geldi.
Beyaz Saray Basın Sözcüsü Karoline Leavitt, Trump’ın Grönland’a verdiği stratejik değere atıfta bulunarak, “Başkan Trump, Grönland’ın alınmasının ABD için bir ulusal güvenlik önceliği olduğunu ve Arktik bölgesindeki rakiplerimizi caydırmak ismine hayati kıymet taşıdığını açıkça lisana getirmiştir” tabirlerini kullandı.
Grönland konusunda güç kullanımı dahil farklı seçeneklerin masada olduğunu belirten Leavitt, “Başkan Trump ve grubu, bu değerli dış siyaset maksadını gerçekleştirmek için çeşitli seçenekleri tartışıyor ve elbette, ABD ordusunu kullanmak da her vakit başkomutanın elinde olan bir seçenek” değerlendirmesinde bulundu.
Trump’ın reaksiyon çeken Grönland açıklamaları
ABD Başkanı Donald Trump, Grönland’ın kendileri için stratejik olarak çok kıymetli olduğunu belirterek, adanın ABD’nin bir modülü olması gerektiği tarafındaki reaksiyon çeken açıklamalarını yinelemişti. “Grönland’a mutlaka gereksinimimiz var” diyen Trump, Danimarka Krallığı’na bağlı adanın “Rus ve Çin gemileriyle çevrili olduğunu” argüman etmişti.
Danimarka ve Grönland’ın Trump’a tepkisi
Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen, Trump’ı Grönland’ı ABD topraklarına katmaya yönelik tehditlerini durdurmaya çağırarak, “ABD’nin Danimarka Krallığı’na bağlı üç ülkeden rastgele birini ilhak etme hakkı yok” açıklamasında bulunmuştu.
Grönland Başbakanı Jens-Frederik Nielsen de, Trump’ın kelamlarına “Sadece yanlış değil, tıpkı vakitte saygısızca” reaksiyonunu göstermişti.
Grönland’ın yer altı zenginlikleri
Grönland’ın petrol ve doğalgazın yanı sıra, yeşil teknoloji için talep gören birçok ham unsura sahip olması da dünyanın dört bir yanından, bilhassa de global az toprak elementleri üretiminde hakim pozisyonda ve kritik minerallerin ihracatını kısıtlamakla tehdit eden Çin’den ilgi çekiyor.
Adanın devasa buz katmanlarının süratle erimesi, petrol sondajının (Grönland 2021’de arama ruhsatı vermeyi durdurmuş olsa da) ve bakır, lityum, kobalt ve nikel üzere temel minerallerin madenciliğinin önünü açabilir.
Kuzey Kutbu buzlarının erimesi, Süveyş Kanalı’na alternatif olarak Kuzey Kutbu üzerinden yeni nakliye rotaları açarak, Batı Avrupa’dan Doğu Asya’ya olan seyahati neredeyse yarı yarıya kısaltıyor. Çin ve Rusya, Kasım ayında yeni Kuzey Kutbu nakliye rotaları geliştirmek için iş birliği yapma konusunda anlaştılar.
Grönland, halihazırda ABD ve balistik füze erken ihtar sistemi için değerli bir askeri üs pozisyonunda. ABD’nin Soğuk Savaş’tan beri Pituffik’te (önceden Thule) bir askeri üssü bulunuyor.
Danimarka-Grönland ilişkisi
MÖ 2500’den beri İnuit halkının Grönland’da yaşadığı ve MS birinci yüzyıllarda İskandinav denizcilerin burada toprak işgaline başladığı biliniyor. Çağdaş sömürgecilik, bu devirde Danimarka-Norveç’in dayanağıyla hareket eden Hans Egede’nin 1721’de buraya gelişiyle başladı. İkinci Dünya Savaşı sırasında ise, Danimarka Almanya tarafından işgal edildiğinde, Grönland ABD tarafından işgal edildi. 1945’te ise Danimarka’ya geri verildi.
1953’te Danimarka Krallığı’nın bir kesimi oldu. 1979’da Grönland’a özerklik tanındı. Lakin Danimarka hâlâ Grönland’ın dış ve güvenlik siyasetini denetim ediyor.
Grönland, kendi parlamentosu olan Inatsisartut’a ve Danimarka parlamentosu Folketing’de iki milletvekiline sahip. Lakin bağımsızlık davetleri giderek artıyor.
Son yıllarda Grönland ve Danimarka ortasında tansiyon değerli ölçüde arttı. Grönland’da, 1960’lar ve 70’lerdeki zorla doğum denetimine ait soruşturmalar nedeniyle ağır bir öfke var ve bu durum eski Grönland başbakanının Danimarka’yı soykırım yapmakla suçlamasına yol açtı. Ayrıyeten Kopenhag ve Nuuk’ta Grönlandlı çocukların ebeveynlerinden ayrılmasına karşı protestolar düzenlendi.
İHA
Kaynak: Timetürk
Bir yanıt bırakın