Birleşmiş Milletler (BM) Güvenlik Kurulu, “Orta Doğu’da durum” başlıklı toplantıda, Suriye’de yaşanan son gelişmeleri ele aldı. Suriye’nin BM Daimi Temsilcisi İbrahim Olabi, “devlet otoritesi dışında faaliyet gösteren silahlı bir milis grup” olarak tanımladığı Suriye Demokratik Güçleri (SDG) ile Suriye toplumunun özgün ve asli bir kesimi olan Kürt halkı ortasında net bir ayrım yapan devletlere teşekkür etti.
Suriye hükümetinin Kürt vatandaşların haklarını tanıma ve onları devlet kurumlarına entegre etme istikametindeki uğraşlarını ve DEAŞ terör örgütü mensupları ve firarilerinin tutuklanması üzere hassas bir hususta gösterdiği süratli refleksi not eden ülkelere de teşekkür eden Olabi, SDG elebaşı Mazlum Abdi’nin yaklaşık 1 yıl evvel Şam’ı ziyaret ederek Suriye hükümeti ile bir mutabakat imzaladığını hatırlattı.
Suriye hükümetinin o vakitten bu yana hukukun üstünlüğünü sağlamak, güvenlik ıslahatları gerçekleştirmek, memleketler arası kuruluşlarla işbirliği yapmak, terörle uğraşta konusundaki milletlerarası sorumluluklarını yerine getirmek ve uyuşturucu üretimi ile uğraş etmek üzere istikrar sağlamaya dönük pek çok adım attığını hatırlatan Olabi, “Temel hizmetler yine işler hâle getirilmiş, ekonomik toparlanmanın ve kalkınmanın birinci adımları atılmıştır. Doğu ve batıdan artan diplomatik temaslarla birlikte yatırımlar ve kalkınma iştirakleri başlamıştır” tabirlerini kullandı.
“Hiçbir ideoloji toplumsal yapımızı parçalayamayacak”
Bu süreçte Suriye’nin varlıklı ve çok katmanlı toplumsal dokusunun tüm ögeleri ile birlikte korunduğuna dikkat çeken Olabi, “Hiçbir yanılsama ve ideoloji, bu toplumsal yapıyı parçalamayı başaramamıştır ve başaramayacaktır” biçiminde konuştu.
Suriye’nin bu yıl yayınlanan bir kararname ile Suriyeli Kürt vatandaşların Suriye halkının asli bir modülü olduğunu teyit ettiğini hatırlatan Olabi, “Suriye, Kürt vatandaşlarının kültürel ve dilsel kimliklerinin ulusal kimliğin ayrılmaz bir ögesi olduğunu vurgulamıştır. Devletin bu çeşitliliği muhafaza taahhüdü yine teyit edilmiştir. Kürtçe ulusal bir lisan olarak tanınmış; tüm Suriyeli Kürtler için bayan ve erkek ayrımı olmaksızın tam kültürel ve uygar haklar teminat altına alınmıştır. Newroz, baharı ve kardeşliği simgeleyen ulusal bir bayram olarak ilan edilmiştir. Suriye devletinin yaklaşımı; çoğulculuğun korunması ve eşit vatandaşlığın istikrar ve ulusal birliğin temeli olarak inşa edilmesidir” değerlendirmesinde bulundu.
“SDG muahedeyi ihlal etti”
10 Mart 2025’te, SDG ögelerinin askeri ve sivil devlet kurumlarına entegrasyonunu düzenleyen bir muahedeye varıldığını hatırlatan Olabi, “Ancak SDG bu muahedeyi uygulamamış; bilhassa Halep’teki Pir Maksud ve Eşrefiye mahallelerine ait Nisan mutabakatını ihlal etmiştir. SDG ve PKK terör örgütü, bu mahalleleri Suriye’nin ekonomik başşehri ve büyüme motoru olan Halep’in içinde izole edilmiş iki yerleşim yeri hâline getirmiştir. Bu bölgelerden Halep’e yönelik tekrar eden akınlar gerçekleştirilmiş; onlarca sivil hayatını kaybetmiş, hayati sivil tesisler tahrip edilmiştir” diye konuştu.
“Yasadışı askeri varlığa son vermek için operasyon başlattık”
Bu şartlar altında Suriye hükümetinin seçeneklerinin azaldığına dikkat çeken Olabi, ” Hukuku tesis etmek emeliyle maksatlı ve hassas bir operasyon başlatılmıştır. Operasyonun maksadı sivilleri korumak, silahlı hücumları durdurmak ve yasa dışı askeri varlığa son vermekti. Sivil halkın korunması mutlak öncelik olmuştur. İnsani koridorlar açılmış, süratli müdahale noktaları kurulmuş, siviller Birleşmiş Milletler ve Memleketler arası Kızılhaç Komitesi ile uyum içinde inançlı bölgelere istekli olarak tahliye edilmiştir. Operasyon, ayrım gözetme, orantılılık ve askeri gereklilik prensipleri başta olmak üzere milletlerarası insancıl hukuka tam ahenk içinde yürütülmüştür. Güvenlik operasyonunun tamamlanmasının akabinde, sivillerin inançlı dönüşü için mayın temizleme ve patlayıcı kalıntıların imhasına derhal başlanmıştır. Bunu geçtiğimiz hafta Pir Maksud ve Eşrefiye mahallelerinde şahsen gözlemledim” tabirlerini kullandı.
“SDG akınlarını sürdürünce operasyonu genişlettik”
Hükümetin hudutlu bir güvenlik operasyonu yürütmesine karşın, diyaloğa hiçbir vakit kapısını kapatmadığını aktaran Olabi, “Buna karşın SDG ve PKK, Halep’e yönelik yeni taarruzlar düzenlemiş; hatta Halep Valiliği bir insansız hava aracıyla gaye alınmıştır. Bu durum, operasyonların Halep’in doğu kırsalındaki birtakım bölgelere genişletilmesini mecburî kılmıştır” diye konuştu.
“Her türlü firar ve yasadışı salıvermeden SDG sorumludur”
Son olarak bu ayın 18’inde Suriye hükümeti ile SDG ortasında ateşkes ve tam entegrasyonu öngören kapsamlı bir ön muahedeye varıldığını aktaran Olabi, “Ancak SDG, sonraki gün bu mutabakattan geri adım atmıştır. Buna karşın hükümet, uzlaşı sağlamaya tahliller için diyalog gayretlerini sürdürmüştür” dedi. Tüm bu güzel niyetli gayretlere karşın SDG’nin ateşkesi ihlal ettiğini ve Suriye ordusuna yönelik akınlarını sürdürdüğünü vurgulayan Olabi, “Suriye, SDG’nin DEAŞ tutuklularını siyasi baskı ve pazarlık aracı olarak kullanma teşebbüslerini şiddetle kınamakta, her türlü firar yahut yasa dışı salıvermeden ve bunun sonuçlarından büsbütün SDG’yi sorumlu tutmaktadır” formunda konuştu.
“ABD’nin DEAŞ tutuklularını nakil operasyonunu memnuniyetle karşılıyoruz”
Suriye vatandaşlarının korunması ve terörün ülkeye geri dönüşünün engellenmesinin en kıymetli öncelikleri olduğunu söz eden Olabi, “Hükümet, milletlerarası standartlara uygun biçimde ve ABD ile BM uyumunda gözaltı merkezlerini garanti altına almış; kaçanların birden fazla yakalanmıştır ve kalanlar için çalışmalar sürmektedir. Devlet egemenliğinin ve hukukun üstünlüğünün tesisi, kalıcı güvenlik ve terörle aktif uğraşın yegâne garantisidir. Bu bağlamda, DEAŞ tutuklularının öteki bölgelere transferine yönelik Amerikan operasyonunu memnuniyetle karşılıyor; gerekli lojistik ve güvenlik takviyesini sağlamaya hazır olduğumuzu söz ediyoruz” dedi.
“Devlet dışı silahlı yapılara müsaade vermeyeceğiz”
Suriye’nin kalkınma ve refah seyahatini kararlılıkla sürdürdüğünü aktaran Olabi, “Suriye’nin kapıları tüm iştiraklere ve yatırımlara açıktır. Ülkemiz gücünü kurumlarından alan, ülkenin tamamında legal otoritesini tesis eden, mahallî özelliklere hürmet duyan lakin devlet dışı silahlı yapılara müsaade vermeyen birleşik bir ülke olacaktır. Yeni Suriye’de kazanan ya da kaybeden yoktur; kazanan tüm Suriyelilerdir. Araplar, Kürtler, Ermeniler, Türkmenler, Çerkesler; Müslümanlar, Hristiyanlar ve Museviler, bayan ve erkek tüm vatandaşların eşitliği temelinde, güvenlik, istikrar ve refah içinde, onur ve hakların korunduğu tek bir vatanı birlikte inşa edeceğiz” değerlendirmesinde bulundu.
“Gelişmeler kalıcı barış, sükûnet ve istikrar için kıymetli bir örnek”
Türkiye’nin BM Daimi Temsilcisi Ahmet Yıldız, Suriye’nin son haftalarda yaşanan gelişmelerle birlikte rejim değişikliğinden bu yana en kritik değişimlere sahne olduğuna dikkat çekti. Suriye’nin kritik bölgeleri uzun yıllar süren istikrarsızlıktan faydalanarak yasadışı biçimde ele geçiren ve sivilleri ağır ihlallere maruz bırakan ögelerden değerli ölçüde temizlediğini hatırlatan Yıldız, “Kuzeydoğuda terör ögelerinin provokasyonlarına karşın, Suriye Ordusu komuta zinciri içinde hareket etmiş; disiplin sergilemiş ve sivillere ziyan verebilecek hareketlerden kaçınmıştır. Müzakereye öncelik verilmesi sayesinde, durum minimum hasarla denetim altına alınmıştır. Bu gelişmeleri, Suriye’de kalıcı barış, sükûnet ve istikrar için kıymetli bir örnek olarak değerlendiriyoruz” tabirlerini kullandı.
“Suriye, SDG yapılanmasını kabul etmeyeceğini gösterdi”
Son gelişmelerin Suriye hükümetinin halk nezdinde sahip olduğu takviyesi ve geliştirdiği kapasiteyi açıkça ortaya koyduğunu belirten Yıldız, “Suriye toplumunun farklı kesitleri, kelamda SDG yapılanmasını artık kabul etmeyeceklerini net biçimde göstermiştir. Suriye’nin birliğini gaye alan ayrıştırıcı ve bölücü projelerin geleceği yoktur” değerlendirmesinde bulundu.
“SDG, öbür bir terör yapılanmasının uzantısıdır”
Haseke dâhil olmak üzere, SDG yapılanmasının kalıntıları tarafından sivil altyapının tahrip edildiği ve sivillere yönelik toplu katliamlar yapıldığına dair haberler olduğunu hatırlatan yıldız, bu gelişmeleri “son derece kaygı verici” olarak niteledi. Bu olayların kelam konusu terör örgütünün gerçek niteliğini daha da görünür kıldığına dikkat çeken Yıldız, “Son iki haftada yaşananlar ve bu örgütün işlediği ihlaller, Türkiye’nin uzun müddettir sergilediği tavrın haklılığını teyit etmektedir. Kelamda SDG ne Suriyelidir, ne demokratiktir, ne de yasal bir yapıdır; bu oluşum öteki bir terör yapılanmasının uzantısıdır” dedi.
“Türkiye, Suriye idaresinin istikrar ve bağımsızlık gayretlerini destekliyor”
Türkiye’nin Suriye idaresinin istikrar odaklı eforlarının yanında olduğunu vurgulayan Yıldız, “Türkiye, Suriye devletinin tüm etnik kökenlerin, inançların ve mezheplerin bir ortada yaşadığı; birleşik, hükümran ve bağımsız bir Suriye inşa edilmesine yönelik uğraşlarını tam olarak desteklemektedir. Suriye hükümetinin, bilhassa lisan ve vatandaşlık üzere alanlarda geçmişte yaşanan problemleri gidermeye yönelik yayınladığı cumhurbaşkanlığı kararnamesi, Kürtlerin Suriye’nin eşit ve onurlu vatandaşları olduğunu bir defa daha teyit etmiştir” diye konuştu.
“Suriye’nin toprak bütünlüğü ve ulusal birliği esastır”
Türkiye’nin Suriye’de kapsayıcı idare yapılarının oluşturulmasına yönelik uğraşları da desteklediğini aktaran Yıldız, “Suriye Devlet Başkanı eş-Şara tarafından ilan edilen ateşkes ve tam entegrasyon muahedesinin güvenlik ve istikrara derhal ve somut katkı sağlamasını umut ediyoruz. Bu sürecin Suriye’nin toprak bütünlüğü ve ulusal birliği temelinde ilerlemesi esastır” sözlerini kullandı. PKK/YPG’nin bu muahedenin uygulanmasını zayıflatacak her türlü teşebbüsten kaçınması gerektiğinin altını çizen Yıldız, “Sınır kapılarının, gözaltı merkezlerinin ve kampların Suriye hükümetine dönemi süreci gecikmeksizin ve meselesiz biçimde tamamlanmalıdır. Alandaki mevcut dinamikler ve mutabakata yönelik samimi bir bağlılık, gerçek entegrasyonun önünü açabilir. Suriye halkı tek bir yasal temsil otoritesi etrafında ne kadar güçlü biçimde birleşirse, kalan zorlukların aşılması da o kadar kolay olacaktır. Bundan sonra Suriye’nin kaynakları, tüm Suriye halkının faydası için kullanılacaktır” formunda konuştu.
Türkiye’den Suriye’nin terörle çabasına dayanak vurgusu
Yıldız, Halep, Deyrizor ve öbür kentlerin sokaklarından yansıyan imajların Suriye halkının barışa duyduğu derin hasreti açıkça gösterdiğini söz etti. 13 yılı aşkın acı, büyük kayıplar ve fedakârlıkların akabinde Suriyelilerin yine umuda sarıldığını aktaran Yıldız, “Hiç kimsenin bu gerçeği görmezden gelmeye ya da bu umut ortamını sabote etmeye hakkı yoktur” dedi. Türkiye’nin Suriye’nin yanında olduğunu yineleyen Yıldız, “Türkiye olarak, Suriye’de terörün tüm biçim ve tezahürleriyle büsbütün ortadan kaldırılması için her türlü çabayı gösterecek; Suriye hükümetinin bu istikametteki karar ve adımlarını desteklemeyi sürdüreceğiz” tabirlerini kullandı.
“Irak, Suriye’deki gelişmeleri dikkatle izliyor”
Irak’ın BM Daimi Temsilci Yardımcısı Muhammed Sahib Mejid Marzooq ise bilhassa Haseke ve kuzeydoğu bölgeleri başta olmak üzere Suriye’deki askerî ve siyasi gelişmeleri büyük bir dikkatle izlediklerini vurguladı. Suriye’nin istikrarının Irak’ın ve tüm bölgenin güvenliği açısından kritik değerde olduğunun altını çizen Marzooq, “Bu bağlamda Irak, Suriye hükümeti ile SDG ortasında Haseke vilayetinin geleceğine ve güçler ile kurumların tam entegrasyonuna ait varılan karşılıklı mutabakatı memnuniyetle karşılamaktadır” dedi.
Irak, SDG’nin DEAŞ’lı tutukluları özgür bırakmasını eleştirdi
Yüksek sivil kayıplar ile DEAŞ teröristlerinin tutulduğu gözaltı merkezleri ve El Hol Kampı ile Şaddadi Hapishanesi üzere kampların geleceğinden tasa duyduklarını söyleyen Marzooq, “Bu tesislerin vakit zaman pazarlık ögesi yahut baskı aracı olarak kullanıldığına, güvenliklerinin ihlal edilerek terörist ögelerin kaçmasına imkân sağlandığına dair raporlar almış bulunuyoruz. Irak, bu hapishaneler ve kampların güvenliğinin sırf lokal bir problem olmadığını; bunun memleketler arası bir sorumluluk olduğunu ve direkt Irak’ın ulusal güvenliğini ilgilendirdiğini vurgulamaktadır. Bu alanların denetiminde gösterilecek rastgele bir gevşeklik, DEAŞ üzere bir terör örgütüne yine yapılanma ve toparlanma fırsatı sunarak hudutlarımızın güvenliğini tehdit eder” ihtarında bulundu.
“Suriye hükümetinin garantilerini memnuniyetle karşılıyoruz”
Söz konusu merkezlerin tam ve aktif biçimde denetim altında tutulmasının ehemmiyetini yineleyen Marzooq, “Suriye hükümetinin bu tesislerin büyük kısmında tekrar denetim sağladığına dair verdiği teminatları memnuniyetle karşılıyoruz” dedi. Asıl tehlikenin sırf kaçan teröristlerde değil; on yılı aşkın müddettir bu tesislerde radikalizm ile şiddetin hâkim olduğu bir ortamda yetişen nesil olduğunu hatırlatan Marzooq, “Normal eğitimden ve sivil hayattan büsbütün kopuk formda büyüyen bu çocuklar, Şaddadi Hapishanesi ile El Hol Kampı ortasındaki aranın 100 kilometreden az olması da dikkate alındığında, kaçan savaş deneyimine sahip ögelerle etkileşime girdiklerinde tüm kampı ateşe verebilecek bir kıvılcım hâline gelebilir. Bu durum, kampı bir gözaltı merkezinden silahlı aşırılığın tekrar üretildiği gerçek bir laboratuvara dönüştürme riski taşımaktadır” ihtarında bulundu.
“Irak’ın hedefi terör ağlarının yine örgütlenmesini önlemek”
Irak’ın stratejik ve cesaretli bir adım atarak daha evvel SDG denetimindeki hapishanelerde tutulan Irak vatandaşı ve farklı asıllı teröristleri Irak’a kabul etme kararı aldığını söyleyen Marzooq, “Bu adım, terör ağlarının birinci kademe başkanları ortasında yer alan bu ögelerin dağılmasını yahut yine örgütlenmesini önlemeye yönelik bir önlemdir. Emel, bu şahısların kaçmalarına imkân tanıyabilecek kırılgan ortamlarda bırakılmaları yerine, Irak devletine ilişkin ıslah ve ceza kurumlarında tutulmalarını sağlamaktır” dedi.
“Kürtlerin haklarına yönelik Suriye kararnamesini memnuniyetle karşılıyoruz”
Suriye idaresinin ülkede barış ve istikrarı sağlamaya yönelik siyasetlerini desteklediklerini belirten Marzooq, “Suriyeli Kürtlerin dilsel, kültürel ve vatandaşlık haklarına ait 13 sayılı kararnamenin yayımlanmasını; eşitlik temelinde güçlü ve birleşik bir Suriye inşası tarafında atılmış olumlu bir adım olarak memnuniyetle karşılıyoruz” diye konuştu.
Irak’tan Suriye’nin egemenliğine dayanak, İsrail’e kınama
Irak’ın Suriye’nin egemenliğine yönelik takviyesini yineleyen Marzooq. “Irak, Suriye’nin egemenliğini ihlal eden her türlü yabancı müdahale ve saldırıyı reddetmektedir. İsrail’in 1974 Kuvvetlerin Ayrıştırılması Muahedesi’ni ihlal eden daima ataklarını şiddetle kınıyoruz. Memleketler arası toplumu, Suriye hükümeti ve milletlerarası ortaklarla birlikte çalışarak El Hol Kampı ve Şaddadi Hapishanesi’nin Suriye’nin komşularının güvenliğini tehdit eden birer saatli bombaya dönüşmesini önlemeye çağırıyoruz. Irak, Suriye halkının güvenlik ve refah istikametindeki legal beklentilerinin hayata geçirilmesini umutla beklemektedir” tabirlerini kullandı.
İHA
Kaynak: Timetürk
Bir yanıt bırakın