Dünya bu hafta nükleer silahsızlanma konusunda tarihi bir dönüm noktasını geride bıraktı. Rusya ve ABD üzere güçlerin son devirdeki nükleer tehditlerine karşın, nükleer deneme yapılmayan en uzun müddet rekoru kırıldı.
Duyarlı Bilim İnsanları Birliği (UCS) kıdemli bilim insanı Dylan Spaulding, 14 Ocak 2026 prestijiyle dünyanın sekiz yıl, dört ay ve 11 gündür nükleer deneme patlaması görmediğini duyurdu.
Bu müddet, 16 Temmuz 1945’te ABD’nin gerçekleştirdiği birinci nükleer test olan Trinity Denemesi’nden bu yana geçen en uzun nükleer sessizlik devri olarak kayıtlara geçti. Dünyadaki son nükleer deneme, 3 Eylül 2017’de Kuzey Kore tarafından yapılmıştı.
Kırılgan rekor
Rekorun kırılmasına karşın uzmanlar bu durumun “pamuk ipliğine bağlı” olduğu konusunda uyarıyor.
Özellikle ABD Başkanı Donald Trump’ın nükleer denemelere yine başlama istikametindeki açıklamaları, on yıllardır süren bu dengeyi bozma riski taşıyor. Spaulding, “Bu Pandora’nın kutusunu tekrar açmak hem gereksiz hem de akıl dışıdır” diyerek, sınırsız testlerin global istikrarsızlığa ve yeni bir nükleer yarışa yol açabileceğini belirtti.
New START Antlaşması sona eriyor
Nükleer güvenliği tehdit eden bir başka gelişme ise ABD ve Rusya ortasındaki nükleer silah sayılarını sınırlayan son büyük muahede olan Yeni Stratejik Silahların Azaltılması Antlaşması’nın (New START) 5 Şubat 2026’da sona erecek olması.
Stok Durumu: Rusya 4.300’den fazla, ABD ise yaklaşık 3.700 nükleer başlıkla dünyanın toplam cephaneliğinin yüzde 90’ına sahip.
Trump’ın Tavrı: Trump, muahedenin mühletinin dolmasına müsaade verebileceğinin sinyallerini vererek, “Süresi dolarsa dolar, daha düzgününü yaparız” açıklamasında bulundu.
Çin Faktörü: ABD tarafı, yapılacak rastgele bir yeni mutabakata Çin’in de dahil edilmesi gerektiğini savunuyor.
Denemelere gereksinim var mı?
Bilim insanları, gelişmiş nükleer güçlerin artık tam ölçekli patlamalara gereksinim duymadığını vurguluyor. Günümüz teknolojisiyle nükleer süreçleri patlama noktasına kadar taklit edebilen “kritik altı” (sub-critical) testler yapılabiliyor.
Uzmanlara nazaran, New START’ın sona ermesiyle sınırlamaların kalkması, her iki ülkenin de haftalar içinde yüzlerce ek nükleer başlığı fırlatılmaya hazır hale getirmesine imkan tanıyacak.
Bu tarihi rekor haftasında nükleer silahların yayılmasını izleyen etraflarda kutlama yerine, belirsizliğin getirdiği derin bir tasa hakim.
NNInt
Kaynak: Timetürk
Bir yanıt bırakın